Hosgeldin Misafir

Kullanıcı Girisi:

Sitemize bu alandan üye girişi yapabilirsiniz ve sitemizin özelliklerinden faydalanabilirsiniz.

Sitemize Kayıt Ol

Eğer ki halen sitemize üye değilseniz üye olabilirsiniz.

Kullanıcı Girisi

Sitemize Kayıt Ol

Kullanıcı:
Şifre:
Şifre Tekrar:
Gizli Soru:
Gizli Cevap:
Felsefe - Felsefe Yaklaşımları - Pragmatizm
Güncel Konu                                                 

PRAGMATIZM

 
Pragmatizm
Posted By: Admin  Geri: Felsefi Yaklaşımlar  Paylaş

 



Felsefede uygulayıcılık, uygulamacılık, pragmatizm, pragmacılık, fiîliyye, faydacılık, yararcılık gerçeğe ve eyleme yönelik olan, pratik sonuçlara yönelik düşünmektir. William James (1842-1910) tarafından popüler hale getirilmiştir. Onun felsefe ekolünden olanı yapmak, başarmak anlamına da gelir. Hem iyinin teorisi hem de doğrunun teorisidir. İyinin teorisi olarak faydacılık refahcıdır (welfarist). İyi en fazla faydayı sağlayandır ve burada fayda zevk, tatmin veya bir nesnel değerler listesine göre tanımlanır. Bir doğru teorisi olarak ise faydacılık neticecidir (consequentialist). Doğru hareket bir şeyin uygulanabildiği ölçüde gerçek olduğu savına dayandırılmıştır. Eğer bir bilgi günlük hayatta işe yarıyorsa o bilgi doğrudur. Yaramıyorsa yanlıştır. Ampirizm ile yakın alakası olan bu felsefi akımı teorik düşüncenin tam tersi olarak nitelemek yanlış olmayacaktır.

Kelimenin dayandığı felsefi terim prágma, Eski Yunanca olup iş, eylem demektir. Pragmatik ise kelime anlamı olarak işe yönelik anlamına gelir. "Faydacılık" bu terime karşılık kullanılar sözcüktür.[1] "Faydacılık ilk olarak 18. yüzyıl İngiltere'sinde Jeremy Bentham ve diğerleri tarafından öne sürülmüştür. Fakat Epikür (Aipikuros) gibi antik Yunan filozoflarına kadar geri gidilebilir. İlk kez ortaya atıldığında iyi en fazla insana en fazla mutluluğu getiren şey olarak tanımlanmıştı. Ancak daha sonra Bentham iki farklı ve birbiri ile çelişme potansiyeli olan kavram içerdiğinden birinci kısmı atıp sadece “en büyük mutluluk prensibi” demiştir.

Hem Bentham'ın hem de Epikür'ün formulasyonu hedonistik nedenselliğin farklı tipleri olarak düşünülebilir çünkü hareketlerin doğruluğunu sebep oldukları mutluluğa göre ölçüyorlardı ve mutluluğu zevkle tanımlıyorlardı. Ancak Bentham'ın formulasyonu ferdi olmayan bir hedonizmdi. Epikür'ün kişiyi en mutlu eden şeyi yapmasını tavsiye etmesine karşılık Bentham herkesi en mutlu yapacak şeyi yapmayı uygun görüyordu.

John Stuart Mill "Utilitarianism" isminde ünlü (ve kısa) bir kitap yazmıştır. Mill bir faydacı olmasına rağmen bütün zevklerin aynı değerde olmadığını ileri sürmüştür. “Mutsuz bir Sokrat (Sokrates) olmak mutlu bir domuz olmaktan yeğdir” sözü bu görüşünü anlatır.

Faydacılığı eleştirenler bu görüşün birkaç problemi olduğunu söylemişlerdir. Bunlardan biri değişik insanların faydalarının karşılaştırılmasının zorluğudur. İlk faydacıların çoğu mutluluğun felisifik hesap (felisific calculus) ile sayısal olarak ölçülebilip karşılaştırılabileceğine inanıyorlardı ama pratikte bu hiçbir zaman yapılamadı. Değişik insanların mutluluğunun kıyaslanmasının sadece pratikte değil prensipte de mümkün olmayacağı ileri sürülmüştür. Faydacılığın savunucuları bu problemin iki kötü seçenek arasında karar vermek zorunda kalan herkesin karşılaşabileceği bir problem olduğunu söyleyerek karşılık vermişlerdir. Bir milyar insanın ölmesiyle bir kişinin ölmesinin aynı derecede kötü olduğunu söyleyemiyorsanız bu problemi utilitaryanizmi red etmek için kullanamazsınız demişlerdir.

Faydacılık sağduyu ile çeliştiği için de eleştirilmiştir. Örneğin kişi kendi çocuğunun hayatı ile iki yabancının hayatını kurtarmak arasında seçim yapmak zorunda kaldığında kendi çocuğunu kurtarmayı seçecektir. Ama faydacılar iki yabancıyı kurtarmanın gelecekte daha fazla potansiyel mutluluğa sebebiyet vereceğinden tersini tercih etmeyi destekleyeceklerdir.

Bu akımın -bir şey uygulanabildiği ölçüde doğrudur- şeklindeki savı ise hiçbir teorik mekanizmanın tartışılmasına izin verilmeden bir şey özden yoksun olduğu halde başarılı bile olsa kabul gördüğünden eleştirilmiştir. Sözgelimi birbirinden farklı seceneklere sahip bir soru hiçbir bilgi sahibi olmayan kimse tarafından rastgele ama doğru yanıtlandığında faydacılıga göre o şey artık mutlaklık kazanmıştır. Bu kişinin bilgili eğitimli ya da zeki olması pek de önemli unsurlar değildir. Tersi durumda da çok iyi eğitimli ve yetenek sahibi kişiler toplumda iyi statülere erişemediğinde onların gerizekalı ya da cahil olarak damgalanmaları bu akım yüzündendir. Kısacası faydacılıkta önemli olan öz değil biçimdir, olayların teorik akışı önemsizdir mutlak olan daima pratik başarı olarak kabul edilir. Her teori doğru değil, ama her pratik doğrudur bu görüşe göre.

Daniel Dennett kararlarımızı yönlendirmek için faydacılığın kullanmasının sınırlarını belirlemek için Three Mile adasını örnek olarak kullanır. Bu nükleer santraldaki kaza iyi mi yoksa kötü bir şey miydi? Bu kaza birçok kişi tarafından nükleer enerji politikasına yaptığı etkiler yüzünden yararlı olarak görülmekteydi. (neticede Çernobil kadar kötü bir kaza değildi). Dennett faydacılık açısından tüm kanıtları tartıp bir karara varmak için hâlâ daha erken (aradan geçen 20 yıla rağmen) olduğunu söylemektedir.

Burada söz edilen sıkıntılardan kurtulmak için faydacılığın değişik çeşitleri ortaya atılmıştır. Faydacılığın geleneksel şekli en fazla fayda getiren hareket en iyi harekettir diyen hareket faydacılığıdır. Buna alternatif ise en iyi hareket en fazla faydayı sağlayacak kuralın emrettiği harekettir diyen kural faydacılığıdır.

Örneğin bir kişi yalan söylerse en fazla faydayı elde edeceği bir durumda olsun. Hareket faydacılığına göre en doğru hareket yalan söylemektir. Ama genel kural olarak doğruyu söylemek o kişiye daha fazla fayda sağlayacağını kabul edersek kural faydacılığı açısından doğruyu söylemek gerekmektedir.

  •    TAGS:   pragmatizm            faydacılık            uygulamacılık            yararcılık           epikür            

    Facebook Sayfamız
Yukarı

nike huarache joyas pandora Gafas ray ban ray ban baratas ralph lauren españa gafas oakley nike sb baratas new balance baratas nike free baratas boligrafos montblanc

viagra bei frauen levitra bayer levitra apotheke kamagra ohne rezept viagra preis kamagra oral jelly hollister sale longchamp outlet mbt schuhe longchamp taschen kamagra now kamagra 100mg cialis pas cher cialis pas cher levitra pas cher viagra pas cher

michael kors borse louis vuitton sito ufficiale tiffany gioielli scarpe mbt nike air max bianche nike free run christian louboutin outlet polo ralph lauren prezzo gioielli tiffany polo ralph lauren prezzi nike roshe run louboutin outlet occhiali louis vuitton jordan scarpe borse michael kors spaccio hogan polo ralph lauren uomo cheap levitra uk kamagra 100mg levitra uk

viagra suomi cialis kopen viagra pillen cialis prijs kamagra bestellen priligy bestellen viagra bestellen viagra pil levitra kopen kamagra oral jelly viagra apotheek cialis kopen viagra prijs viagra pris viagra billigt cialis pris cialis billigt kamagra pris kamagra gel cialis sverige viagra sverige

adidas yeezy boost 350 adidas nmd adidas nmd r1 moncler uomo ugg saldi moncler milano canada goose italiaa canada goose outlet canada goose zug woolrich outlet scarpe timberland timberland scarpe stivali ugg timberland shoes ugg stivali woolrich uomo woolrich parka moncler outlet adidas ultra boost adidas superstar
Cialis Professional Tadalafil Eli 20mg Generisk Levitra 20mg Kamagra Smaksatta kamagra 100mg Viagra Generisk Levitra Generisk Levitra Original Tadalafil Eli 20mg Kamagra 100mg Viagra Kapslar Viagra Generisk Levitra Generisk Tadlafil Propecia Generisk Kamagra oral jelly 100mg Levitra 20mg Cialis Soft Kamagra 100mg Viagra Original Kamagra 100mg Generisk viagra 100mg kamagra Oral Jelly Kamagra 100mg Viagra Kamagra Levitra Lovegra 100mg Priligy Levitra Oral Jelly Levitra Professional KAMAGRA FIZZY 100 mg Brustabletter
timberland heren schoenen timberland shoes timberland boots timberland ireland timberland boots ireland timberland scarpe timberland sko timberland norge timberland boots timberland nederland timberland dames timberland sale timberland outlet timberland suomi timberland shoes scarpe timberland timberland shoes timberland heren
Brand Levitra Generic Viagra Caps Acheter Cialis En Pharmacie adidas nmd canada adidas skor Acheter Levitra Marque Kamagra nike huarache dam viagra sin receta polos fred perry baratos cialis generico Viagra ohne Rezept Lida kundenrezensionen cinturon louis vuitton zapatos mbt Tadalafil Eli 20mg ralph lauren pullover
Scarpe Scarpe hogan Scarpe louis vuitton scarpe converse air jordan Scarpe nike air max longchamp Saucony scarpe Tacchi nike roshe Tiffany christian louboutin nike air force Scarpe Adidas Scarpe